פעם רביעית – للمرة الرابعة ( ترجمة القرأن(
مقال مأخوذ من الصحف العبرية مع ترجمته
אחרי שלושה תרגומים לוקים בחסר, יוצא בימים אלה תרגום חדש לעברית של הקוראן בתרגומו של פרופסור אורי רובין מרב יודילוביץ'
תרגום חדש ועדכני לעברית של הקוראן, הספר הקדוש לאסלאם, ייצא החל מהשבוע לחנויות הספרים בארץ. את הספר תרגם מערבית פרופסור אורי רובין, מגדולי המומחים בעולם לקוראן ולפרשנותו המוסלמית. התרגום יוצא לאור כחלק מסדרה חדשה בנושא דתות בעריכתו של ההיסטוריון והמומחה לענייני דתות, פרופסור אביעד קלינברג.
לתרגום החדש לעברית קדמו שלושה תרגומים שהראשון שבהם מאת צבי חיים הרמן רקנדורף פורסם בשנת 1857. בשנת 1937 ראה אור בהוצאת "דביר" תרגום שני, שנעשה בידי יוסף יואל ריבלין (אביו של יו"ר הכנסת ראובן ריבלין). תרגום זה, הנחשב לנפוץ ביותר עד כה, נדפס לאורך השנים פעמים רבות. התרגום השלישי של אהרן בן-שמש יצא לאור בשנת 1971 בהוצאת "מסדה".
יותר מסיפור התגלות האל לנביא מוחמד, הקוראן הוא ספר תיאולוגיה וחוק, מדריך מוסרי ומורה דרך לחיים של כל מוסלמי בעולם. מאות מיליוני מוסלמים יודעים לצטט פסוקים ופרשות מתוכו ומנהלים את חייהם לאורו. לדברי המתרגם, כבר שנים רבות יש צורך בתרגום חדש לעברית של הקוראן: "תרגומו של ריבלין מדויק, אבל יש בו שימושי לשון המקשים על הבנתו ללא עזרת המקור הערבי, מה שמקשה על הקריאה בו עבור קוראים שאינם דוברי ערבית", אומר פרופסור רובין ומוסיף, "תרגומו של בן שמש ברור וקולח, אך חופשי ולא מדויק באופן יחסי למקור. בתרגום שלי שמרתי ככל האפשר על המבנה הטקסטואלי של המקור, ובעיקר הוספתי דברי הסבר והערות בשוליים".
חתן פרס ישראל לחקר המזרחנות, פרופסור ששון סומך, מחזק את דבריו של המתרגם ואומר כי תרגום חדש הוא בהחלט צורך: "בשני התרגומים הקודמים שנעשו בישראל יש ליקויים חמורים. הראשון, של ריבלין, אינו רע אבל הוא כתוב בשפה מיושנת, תלמודית, מאוד מסוגננת וגבוהה, מה שמקשה על הקריאה. התרגום השני לוקה מאד ומתייחס לטקסט כאילו היה טקסט משפטי, אולי מכיוון שהמתרגם, בן-שמש, היה משפטן בעצמו. מכאן נולד צורך בתרגום נוסף. אורי רובין הוא חוקר של ההיסטוריה הטקסטואלית של הקוראן ושל חייו של מוחמד ונחשב לאחד הטובים בעולם בתחומו. התרגום שלו מאוד פשוט, נהיר ונטול התחכמויות לשוניות. הטקסט מלווה בהערות שוליים נוחות ובהן פירושים קלים בכדי שהמשמעויות יובנו כהלכה. אני שמח בתרגום הזה וחושב בהחלט שהוא חשוב".
מתרגמים מביאים לא פעם את עצמם אל הטקסט. בתרגום החדש יש הדגשים שונים מאשר בתרגומים הקודמים?
"רובין מאמין שכל מה שאנחנו יודעים על חייו של הנביא מוחמד הוא ספקולטיבי, ויש אנשים שחושבים אחרת. כך או כך, אין הטמעה או הבלעה דעתנית בתוך הטקסט, זהו פשוט תרגום מלווה בפירושים. רובין עבד על התרגום והפירושים כחמש שנים, בהן הוא ברר וחקר בפירושים שנכתבו לטקסט במשך 1500 השנים האחרונות. צריך להבין שכשמתרגמים חייבים לראות ולהתייחס למכלול וזה בהחלט בא לידי ביטוי בתרגום".
הקוראן הוא, כאמור, הראשון מבין סדרת תרגומי מופת לקלאסיקה ערבית שאמורים לצאת לאור בפרוייקט משותף של הוצאת "מפה" ובית ההוצאה לאור של אוניברסיטת ת"א. ברשימת הספרים הבאים בסדרה יהיה הספר "יהדות כיום" מאת חגי דגן וספר על הינדואיזם מאת יוחנן גרינשפון. כמו כן יראו אור בסדרה תרגומים למבחר מכתביהם של הפילוסופים אלפראבי ואבן סינא ותרגומים מכתבי אבן רוש ואלג'אחט'.
بقلم: ميراف يوديلوفيتش
ستطرح في المكتبات الإسرائيلية اعتباراً من الأسبوع الحالي ترجمة جديدة وحديثة باللغة العبرية للقرآن، وهو الكتاب المقدس عند المسلمين. وقام بترجمة الكتاب من العربية البروفسور أوري روبين، أحد كبار الخبراء في العالم في القرآن وتفاسيره الإسلامية. وستصدر تلك الترجمة ضمن سلسلة كتب جديدة في مجال الأديان من إعداد المؤرخ والباحث في شؤون الأديان، البروفسور أفيعاد كلينبيرج. وقد سبق هذه الترجمة العبرية الجديدة للقرآن ثلاث تراجم، كان أولها سنة 1857 لتسفي حاييم هرمان ركندورف. وفي سنة 1937 صدرت الترجمة الثانية للقرآن التي قام بها يوسِف يوئيل ريفلين (والد رئيس الكنيست رؤوفين ريفلين) عن دار النشر "دافير". وتعتبر ترجمة ريفلين الأكثر انتشارا حتى الآن، وتمت طباعتها مرات عديدة على مر السنوات. وصدرت الترجمة الثالثة للعبرية لأهارون بن شيمش في سنة1971 عن دار نشر "مسادا".
إن القرآن – فضلا عن أنه يمثل الوحي الإلهي للنبي محمد - هو كتاب أصول الدين والشريعة، والأخلاق، وهو نبراس الحياة بالنسبة لكل مسلم في العالم. فمئات الملايين من المسلمين يستشهدون بآياته وبمواقفه المذكورة فيه، ويتلمسون هديه في حياتهم. وعلى حد قول المترجم أور روبين، فإن هناك حاجة منذ سنوات عديدة لترجمة عبرية جديدة للقرآن: "فترجمة ريفلين تتسم بالدقة لكنها تحتوي على أساليب لغوية يصعب فهمها دون الاستعانة بالأصل العربي، مما يصعِّب قراءته على غير المتحدثين بالعربية. أما ترجمة بن شيمش فهي واضحة وسلسة، ولكنها متحررة وغير دقيقة مقارنة بالأصل. وقد حافظت في ترجمتي بقدر الإمكان على البنيان النصي للأصل، وكانت إضافتي الأساسية هي تفسيرات وملاحظات في الهامش".
هذا ويدعم البروفسور ساسون سوميخ الحاصل على جائزة إسرائيل في بحوث الاستشراق كلام المترجم ويقول إن هناك حاجة بالفعل
مقال مأخوذ من الصحف العبرية مع ترجمته
אחרי שלושה תרגומים לוקים בחסר, יוצא בימים אלה תרגום חדש לעברית של הקוראן בתרגומו של פרופסור אורי רובין מרב יודילוביץ'
תרגום חדש ועדכני לעברית של הקוראן, הספר הקדוש לאסלאם, ייצא החל מהשבוע לחנויות הספרים בארץ. את הספר תרגם מערבית פרופסור אורי רובין, מגדולי המומחים בעולם לקוראן ולפרשנותו המוסלמית. התרגום יוצא לאור כחלק מסדרה חדשה בנושא דתות בעריכתו של ההיסטוריון והמומחה לענייני דתות, פרופסור אביעד קלינברג.
לתרגום החדש לעברית קדמו שלושה תרגומים שהראשון שבהם מאת צבי חיים הרמן רקנדורף פורסם בשנת 1857. בשנת 1937 ראה אור בהוצאת "דביר" תרגום שני, שנעשה בידי יוסף יואל ריבלין (אביו של יו"ר הכנסת ראובן ריבלין). תרגום זה, הנחשב לנפוץ ביותר עד כה, נדפס לאורך השנים פעמים רבות. התרגום השלישי של אהרן בן-שמש יצא לאור בשנת 1971 בהוצאת "מסדה".
יותר מסיפור התגלות האל לנביא מוחמד, הקוראן הוא ספר תיאולוגיה וחוק, מדריך מוסרי ומורה דרך לחיים של כל מוסלמי בעולם. מאות מיליוני מוסלמים יודעים לצטט פסוקים ופרשות מתוכו ומנהלים את חייהם לאורו. לדברי המתרגם, כבר שנים רבות יש צורך בתרגום חדש לעברית של הקוראן: "תרגומו של ריבלין מדויק, אבל יש בו שימושי לשון המקשים על הבנתו ללא עזרת המקור הערבי, מה שמקשה על הקריאה בו עבור קוראים שאינם דוברי ערבית", אומר פרופסור רובין ומוסיף, "תרגומו של בן שמש ברור וקולח, אך חופשי ולא מדויק באופן יחסי למקור. בתרגום שלי שמרתי ככל האפשר על המבנה הטקסטואלי של המקור, ובעיקר הוספתי דברי הסבר והערות בשוליים".
חתן פרס ישראל לחקר המזרחנות, פרופסור ששון סומך, מחזק את דבריו של המתרגם ואומר כי תרגום חדש הוא בהחלט צורך: "בשני התרגומים הקודמים שנעשו בישראל יש ליקויים חמורים. הראשון, של ריבלין, אינו רע אבל הוא כתוב בשפה מיושנת, תלמודית, מאוד מסוגננת וגבוהה, מה שמקשה על הקריאה. התרגום השני לוקה מאד ומתייחס לטקסט כאילו היה טקסט משפטי, אולי מכיוון שהמתרגם, בן-שמש, היה משפטן בעצמו. מכאן נולד צורך בתרגום נוסף. אורי רובין הוא חוקר של ההיסטוריה הטקסטואלית של הקוראן ושל חייו של מוחמד ונחשב לאחד הטובים בעולם בתחומו. התרגום שלו מאוד פשוט, נהיר ונטול התחכמויות לשוניות. הטקסט מלווה בהערות שוליים נוחות ובהן פירושים קלים בכדי שהמשמעויות יובנו כהלכה. אני שמח בתרגום הזה וחושב בהחלט שהוא חשוב".
מתרגמים מביאים לא פעם את עצמם אל הטקסט. בתרגום החדש יש הדגשים שונים מאשר בתרגומים הקודמים?
"רובין מאמין שכל מה שאנחנו יודעים על חייו של הנביא מוחמד הוא ספקולטיבי, ויש אנשים שחושבים אחרת. כך או כך, אין הטמעה או הבלעה דעתנית בתוך הטקסט, זהו פשוט תרגום מלווה בפירושים. רובין עבד על התרגום והפירושים כחמש שנים, בהן הוא ברר וחקר בפירושים שנכתבו לטקסט במשך 1500 השנים האחרונות. צריך להבין שכשמתרגמים חייבים לראות ולהתייחס למכלול וזה בהחלט בא לידי ביטוי בתרגום".
הקוראן הוא, כאמור, הראשון מבין סדרת תרגומי מופת לקלאסיקה ערבית שאמורים לצאת לאור בפרוייקט משותף של הוצאת "מפה" ובית ההוצאה לאור של אוניברסיטת ת"א. ברשימת הספרים הבאים בסדרה יהיה הספר "יהדות כיום" מאת חגי דגן וספר על הינדואיזם מאת יוחנן גרינשפון. כמו כן יראו אור בסדרה תרגומים למבחר מכתביהם של הפילוסופים אלפראבי ואבן סינא ותרגומים מכתבי אבן רוש ואלג'אחט'.
بقلم: ميراف يوديلوفيتش
ستطرح في المكتبات الإسرائيلية اعتباراً من الأسبوع الحالي ترجمة جديدة وحديثة باللغة العبرية للقرآن، وهو الكتاب المقدس عند المسلمين. وقام بترجمة الكتاب من العربية البروفسور أوري روبين، أحد كبار الخبراء في العالم في القرآن وتفاسيره الإسلامية. وستصدر تلك الترجمة ضمن سلسلة كتب جديدة في مجال الأديان من إعداد المؤرخ والباحث في شؤون الأديان، البروفسور أفيعاد كلينبيرج. وقد سبق هذه الترجمة العبرية الجديدة للقرآن ثلاث تراجم، كان أولها سنة 1857 لتسفي حاييم هرمان ركندورف. وفي سنة 1937 صدرت الترجمة الثانية للقرآن التي قام بها يوسِف يوئيل ريفلين (والد رئيس الكنيست رؤوفين ريفلين) عن دار النشر "دافير". وتعتبر ترجمة ريفلين الأكثر انتشارا حتى الآن، وتمت طباعتها مرات عديدة على مر السنوات. وصدرت الترجمة الثالثة للعبرية لأهارون بن شيمش في سنة1971 عن دار نشر "مسادا".
إن القرآن – فضلا عن أنه يمثل الوحي الإلهي للنبي محمد - هو كتاب أصول الدين والشريعة، والأخلاق، وهو نبراس الحياة بالنسبة لكل مسلم في العالم. فمئات الملايين من المسلمين يستشهدون بآياته وبمواقفه المذكورة فيه، ويتلمسون هديه في حياتهم. وعلى حد قول المترجم أور روبين، فإن هناك حاجة منذ سنوات عديدة لترجمة عبرية جديدة للقرآن: "فترجمة ريفلين تتسم بالدقة لكنها تحتوي على أساليب لغوية يصعب فهمها دون الاستعانة بالأصل العربي، مما يصعِّب قراءته على غير المتحدثين بالعربية. أما ترجمة بن شيمش فهي واضحة وسلسة، ولكنها متحررة وغير دقيقة مقارنة بالأصل. وقد حافظت في ترجمتي بقدر الإمكان على البنيان النصي للأصل، وكانت إضافتي الأساسية هي تفسيرات وملاحظات في الهامش".
هذا ويدعم البروفسور ساسون سوميخ الحاصل على جائزة إسرائيل في بحوث الاستشراق كلام المترجم ويقول إن هناك حاجة بالفعل
لإصدار ترجمة جديدة "فهناك قصور خطير في الترجمتين السابقتين اللتين وضعتا في إسرائيل. فالترجمة الأولى لريفلين ليست سيئة ولكنها مكتوبة بلغة قديمة وتلمودية، منمقة وراقية وهو ما يجعل القراءة صعبة. أما الترجمة الثانية فيشوبها قصور شديد وتتناول النص القرآني وكأنه نص قانوني، وربما يرجع ذلك لأن المترجم بن شيمش كان متخصصا في القانون. من هنا جاءت الحاجة إلى ترجمة أخرى. إن أوري روبين باحث في تاريخ النص القرآني وفي سيرة محمد، وهو من أفضل الباحثين في تخصصه على مستوى العالم. وترجمته مبسطة للغاية وسلسة وخالية من الحذلقة اللغوية. وقد تم تزويد النص بهوامش سهلة تتضمن تفسيرات مبسطة كي يفهم القارئ المعانى كما ينبغي".
كثيرا ما يقحم بعض المترجمين أنفسهم في النص. فهل تركز الترجمة الجديدة على أمور تختلف عما ركزت عليه الترجمات السابقة؟
"يعتقد روبين أن ما نعرفه عن سيرة النبي محمد هو فرضي، وهناك من يعتقدون غير ذلك. على أية حال لا يوجد دمج أو تضمين لوجهة نظره داخل النص. فهذه مجرد ترجمة مصحوبة ببعض التفسيرات. وقد عكف روبين على الترجمة والتفسير لمدة خمس سنوات، قام خلالها بتحقيق وبحث التفاسير التي كتبت حول نص القرآن على مدار الألف وخمسمائة سنة الماضية. علينا أن ندرك أنه عند الترجمة يجب النظر للمضمون العام والتعامل معه، وهذا بالتأكيد يتجلى في الترجمة التي نحن بصددها". وسيكون القرآن كما أسلفنا هو الجزء الأول من سلسلة ترجمات نموذجية للكتب التراثية العربية ستصدرها دار نشر جامعة تل أبيب. وستشمل هذه السلسلة مختارات من مؤلفات الفيلسوفين الفارابي وابن سينا وترجمات لبعض مؤلفات ابن رشد والجاحظ. وفضلاً عن ذلك تعتبر ترجمة القرآن أول عمل مشترك بين دار نشر الجامعة العبرية ودار نشر "مباه". وفي إطار هذا التعاون سيصدر أيضا كتاب "اليهودية المعاصرة" لحجاي داجان، وكتاب عن الهندوسية من تأليف يوحنان جرينشفون، وكتاب عن التصوف. تعليقات - من إيتسيك: لا أفهم كيف اعتمد المترجم على تفاسير ترجع إلى 1500 عام مضت، بينما لم يأت محمد للوجود إلا منذ 1300 سنة. أم أنني مخطيء؟ - من دانيئيل: اقترح على ناشر الكتاب أن يتبرع بدخله من الكتاب لمنكوبي الإرهاب، ما رأيكم في فكرتي؟ - من عوفر - كريات أونو: يجب أن نقرأ لكي نعرف كيف استفاد محمد والله من قصة الخروج من مصر. إن القرآن هو أول وأبرز سرقة أدبية. وبترجمة متحررة: "يا بني إسرائيل! لقد كتبنا عليكم التيه في الصحراء لأربعين عاما، ولقد شققنا البحر لكي تجتازوه... "نا" .."نا"، لمن ضمير جمع المتكلمين؟ إنه الله يتحدث على لسان محمد. لقد سرقوا التوراة من اليهود ومنذ ذلك الحين وهم يحاولون دون توقف تدمير الأصل. هذا هو السبب الخفي والعميق، المتغلغل في حوهر الدين الإسلامي، للقضاء على اليهود ومحو أي علامة أو أثر يدل على وجود ديانة حقيقية سرقها قاطع طريق ينتمي لإحدى القبائل، كان يتجول في الصحاري العربية وأطلق ذات يوم ديانة يسير وراءها مليار ونصف بدائي كأنهم قطيع من الغنم
كثيرا ما يقحم بعض المترجمين أنفسهم في النص. فهل تركز الترجمة الجديدة على أمور تختلف عما ركزت عليه الترجمات السابقة؟
"يعتقد روبين أن ما نعرفه عن سيرة النبي محمد هو فرضي، وهناك من يعتقدون غير ذلك. على أية حال لا يوجد دمج أو تضمين لوجهة نظره داخل النص. فهذه مجرد ترجمة مصحوبة ببعض التفسيرات. وقد عكف روبين على الترجمة والتفسير لمدة خمس سنوات، قام خلالها بتحقيق وبحث التفاسير التي كتبت حول نص القرآن على مدار الألف وخمسمائة سنة الماضية. علينا أن ندرك أنه عند الترجمة يجب النظر للمضمون العام والتعامل معه، وهذا بالتأكيد يتجلى في الترجمة التي نحن بصددها". وسيكون القرآن كما أسلفنا هو الجزء الأول من سلسلة ترجمات نموذجية للكتب التراثية العربية ستصدرها دار نشر جامعة تل أبيب. وستشمل هذه السلسلة مختارات من مؤلفات الفيلسوفين الفارابي وابن سينا وترجمات لبعض مؤلفات ابن رشد والجاحظ. وفضلاً عن ذلك تعتبر ترجمة القرآن أول عمل مشترك بين دار نشر الجامعة العبرية ودار نشر "مباه". وفي إطار هذا التعاون سيصدر أيضا كتاب "اليهودية المعاصرة" لحجاي داجان، وكتاب عن الهندوسية من تأليف يوحنان جرينشفون، وكتاب عن التصوف. تعليقات - من إيتسيك: لا أفهم كيف اعتمد المترجم على تفاسير ترجع إلى 1500 عام مضت، بينما لم يأت محمد للوجود إلا منذ 1300 سنة. أم أنني مخطيء؟ - من دانيئيل: اقترح على ناشر الكتاب أن يتبرع بدخله من الكتاب لمنكوبي الإرهاب، ما رأيكم في فكرتي؟ - من عوفر - كريات أونو: يجب أن نقرأ لكي نعرف كيف استفاد محمد والله من قصة الخروج من مصر. إن القرآن هو أول وأبرز سرقة أدبية. وبترجمة متحررة: "يا بني إسرائيل! لقد كتبنا عليكم التيه في الصحراء لأربعين عاما، ولقد شققنا البحر لكي تجتازوه... "نا" .."نا"، لمن ضمير جمع المتكلمين؟ إنه الله يتحدث على لسان محمد. لقد سرقوا التوراة من اليهود ومنذ ذلك الحين وهم يحاولون دون توقف تدمير الأصل. هذا هو السبب الخفي والعميق، المتغلغل في حوهر الدين الإسلامي، للقضاء على اليهود ومحو أي علامة أو أثر يدل على وجود ديانة حقيقية سرقها قاطع طريق ينتمي لإحدى القبائل، كان يتجول في الصحاري العربية وأطلق ذات يوم ديانة يسير وراءها مليار ونصف بدائي كأنهم قطيع من الغنم
No comments:
Post a Comment